E-ticaret sitesi kurmak — süreç, maliyet kalemleri ve pazaryerinden farkı

E-ticaret sitesi kurmak isteyen firmaların çoğu işe yanlış soruyla başlıyor: "Hangi altyapıyı kullanalım?" Oysa altyapı kararı sürecin ortasında verilir. Baştaki soru şudur: elinizdeki ürün verisi ne durumda?

Bu yazıda sırayla ne yapılması gerektiğini, hangi kalemlere para ödeyeceğinizi ve pazaryerinde kalmakla kendi sitenizi kurmak arasındaki farkı anlatıyoruz. Amacımız size bir ürün satmak değil, teklif alırken neye baktığınızı bilmenizi sağlamak.

1. Her şey ürün verisiyle başlar

Bir e-ticaret sitesinin %80'i üründür. Tasarım, menü, ana sayfa — bunlar üstteki katman. Altta duran şey şu dört sütun:

• Ürün adı — aranan kelimeyi içeren, tutarlı yazılmış ad
• Kod — stok kodu, OEM kodu, muadil kodu, barkod
• Görsel — her ürün için en az bir, tercihen aynı boyutta
• Fiyat ve stok — hangi birimle, KDV dahil mi hariç mi

Bu dördü Excel'de düzgün duruyorsa site hızlı kurulur. Ürünler kataloğun PDF'inde, fiyatlar başka bir dosyada, görseller WhatsApp'ta duruyorsa işin asıl süresi veri düzenlemeye gider.

Pratik tavsiye: ajanstan teklif almadan önce 20 ürününüzü bir Excel'e dört sütun halinde yazın. O 20 satırı yazarken zorlandığınız her şey, 400 üründe çarpılarak karşınıza çıkacak.

2. Ürün sayısı, siteyi baştan belirler

Yirmi ürünle dört yüz ürün aynı site değildir. Fark tasarımda değil, müşterinin ürünü nasıl bulacağında.

Yirmi ürün: liste yeter, insanlar kaydırarak bulur.

Yüz ürün: kategori ve temel filtre gerekir.

Dört yüz ve üstü: artık arama motoru kurmak gerekir. Kod ile arama, çapraz referans, özellik bazlı filtreleme, uyumluluk kontrolü. Oto Center Market için 2.600 ürün ve 54 araç markası arasında OEM koduyla parça buldurmak gerekti; Sofilx tarafında ise muadil filtreyi orijinal kodundan bulduran bir çapraz referans araması.

Teklif alırken bunu açıkça sorun: "Müşteri aradığı ürünü kaç tıkta bulacak?" Cevap "menüden girer, kategoriye tıklar, aşağı kaydırır" ise yüzlerce ürünlü bir katalogda o site satmaz.

3. Ödeme: sanal POS, havale, kapıda ödeme

Ödeme kısmı teknik olarak zor değil, ama bürokratik olarak en uzun adımdır. Bankadan sanal POS başvurusu birkaç gün sürebilir ve siteyle paralel ilerletilmesi gerekir.

Üç yol var:

Sanal POS (banka). Kartla ödeme. Komisyon banka ve taksit sayısına göre değişir. Firma belgeleri istenir.

Ödeme kuruluşu (iyzico, PayTR gibi). Kurulumu daha hızlı, komisyon genelde biraz yüksek. Küçük hacimle başlayanlar için pratik.

Havale / EFT ve kapıda ödeme. Komisyonsuz. B2B satışta, özellikle bayi ve kurumsal müşteride hâlâ en çok kullanılan yöntem.

Bir not: her e-ticaret sitesi kartla ödeme almak zorunda değil. Toptan satan, teklif usulü çalışan firmalarda sepet yerine teklif sepeti çok daha doğru çalışıyor. Müşteri ürünleri seçiyor, listeyi gönderiyor, siz fiyat veriyorsunuz. Lockout Turkey ve Locksan Safety bu şekilde çalışıyor — çünkü o sektörde fiyat, adede ve müşteriye göre değişiyor.

4. Kargo ve teslimat

Kargo entegrasyonu iki seviyede olur. Basit seviye: sabit kargo ücreti, belli tutarın üstü ücretsiz. Çoğu firmaya bu yeter ve ilk günden çalışır.

İleri seviye: kargo firmasının sistemiyle entegrasyon, otomatik barkod, takip numarasının müşteriye otomatik gitmesi. Bu, günde onlarca sipariş çıktığında anlam kazanır. Ayda on siparişte gereksiz bir masraftır.

Teklifte kargo entegrasyonu varsa sorun: "Bu entegrasyon olmasa ne değişir?" Cevap "siz takip numarasını elle girersiniz" ise, başlangıç için elle girmek gayet makul.

5. Maliyet kalemleri

E-ticaret maliyetini üç gruba ayırmak gerekiyor, çünkü biri tek seferlik, ikisi sürekli.

Tek seferlik: sitenin kendisi. Tasarım ve yazılım. Fiyatı belirleyen şey ürün sayısı değil, ürün mantığıdır — filtreleme, kod arama, varyant (beden/renk), bayi fiyatı gibi yapılar. Fiyatı neyin belirlediğini daha ayrıntılı yazmıştık: web sitesi yaptırmak rehberi.

Yıllık: alan adı ve hosting. Bizde ilk yıl fiyata dahil, ikinci yıldan itibaren yılda 100 dolar.

Satış başına: ödeme komisyonu. Sanal POS ya da ödeme kuruluşu komisyonu. Bu kalem satış yaptıkça oluşur, sabit gider değildir.

Dikkat edilecek nokta: ilk gruba fazla, üçüncü gruba az bakılıyor. Oysa aylık sabit "platform kirası" ödediğiniz sistemlerde, siz hiç satış yapmasanız da fatura geliyor.

6. Pazaryerinde kalmak ile kendi siteniz

En sık duyduğumuz cümle şu: "Zaten pazaryerinde satıyorum, siteye ne gerek var?"

Pazaryeri gerçekten müşteri getiriyor ve bunun karşılığında komisyon alıyor. Bu adil bir takas. Ama iki şeyi görmek gerekiyor:

Komisyon satış başına, site tek seferlik. Pazaryeri komisyonu kategoriye göre değişiyor ama her satışta tekrar ödeniyor. Site bir kez yapılıyor. Aylık cironuz belli bir seviyeyi geçtiğinde, bir yıllık komisyon toplamı sitenin maliyetini kat kat aşıyor. Kendi rakamınızla hesaplayın: aylık ciro × komisyon oranı × 12.

Müşteri verisi kimde kalıyor. Pazaryerinden satış yaptığınızda müşteri pazaryerinin müşterisi olarak kalıyor. Kendi sitenizden satış yaptığınızda e-posta adresi, sipariş geçmişi ve iletişim izni sizde. İkinci satışı yapmak her zaman birincisinden ucuzdur — ama ancak müşteriye ulaşabiliyorsanız.

Doğru cevap genelde "ya o ya bu" değil, ikisi birden. Pazaryeri yeni müşteriyi getirir, kendi siteniz o müşteriyi ikinci kez getirir.

7. Yayın sonrası: asıl iş burada başlıyor

Site açıldığı gün Google'da yoktur. Ürün sayfalarının taranması ve sıralanmaya başlaması haftalar alır. Bu süreyi kısaltan şeyler:

• Ürün açıklaması. Üreticinin katalog metnini kopyalayan yüz site varsa, sizinki yüz birinci olur. Kendi cümlenizle yazılmış, ölçü ve kullanım bilgisi içeren açıklama fark eder.
• Kategori sayfalarında metin. Çoğu e-ticaret sitesinde kategori sayfası sadece ürün ızgarasıdır. Oysa en çok aranan kelimeler genelde kategori seviyesindedir.
• Site hızı. Yavaş açılan ürün sayfası hem sıralamada geriler hem ziyaretçiyi kaybeder. Bunu ayrı bir yazıda ölçümlerle anlattık: site hızı ve 3 saniye kuralı.
• Ürün şeması. Fiyat, stok durumu ve varsa puan bilgisinin arama motoruna yapısal olarak verilmesi.

Sık sorulan sorular

E-ticaret sitesi kurmak ne kadar sürer? Ürün verisi düzenliyse 2–7 gün. Süreyi uzatan şey yazılım değil, ürün listesinin dağınık olması. 400 ürünlük bir katalogda veri düzenleme, kodlamadan uzun sürebilir.

Kaç ürünle başlamalıyım? Hepsiyle başlamak zorunda değilsiniz. En çok satan 30-50 ürünle açıp, yapı çalışırken geri kalanını eklemek daha hızlı ve daha az riskli.

Sanal POS olmadan e-ticaret sitesi olur mu? Olur. Havale ve kapıda ödeme ile başlayan çok firma var. Toptan ve B2B satışta teklif sepeti, kartlı ödemeden daha çok kullanılıyor.

Ürünlerimi siteye kim girecek? Düzenli bir Excel verdiğinizde toplu aktarım yapıyoruz. Sonrasında ürün ekleme, fiyat ve stok güncelleme işlerini yönetim panelinden kendiniz yapıyorsunuz.

Hazır e-ticaret paketi mi kullanıyorsunuz? Hayır. Siteyi firmanın ürün mantığına göre baştan yazıyoruz. Hazır paketlerde aylık ücret ödersiniz ve sistemin kurallarına uyarsınız; burada site sizindir, aylık kira yoktur.

Pazaryerinden vazgeçmem mi gerekiyor? Hayır. İkisi birlikte çalışır. Pazaryeri yeni müşteri bulur, kendi siteniz tekrar eden müşteriyi ve komisyonsuz satışı sağlar.

Nereden başlamalı

Teklif istemeden önce üç şeyi netleştirin: kaç ürün satacağınızı, müşterinin ürünü nasıl arayacağını (ada göre mi, koda göre mi, özelliğe göre mi) ve ödemeyi nasıl alacağınızı. Bu üçü belli olduğunda aldığınız teklifler de karşılaştırılabilir hale gelir.

Yaptığımız e-ticaret projelerini ana sayfadan inceleyebilir, kendi ürün yapınızı konuşmak için WhatsApp'tan yazabilirsiniz. Aynı gün dönüş yapıyoruz.